اگزوکورتیس چیست؟

• بیماری ویروئیدی اگزو کورتیس یکی از مهم ترین بیماری ها در زمینه مرکبات می باشد  این بیماری حساس بر روی پایه پیوند شده پونسیسروس یا هیبرید ها می باشد.
• در این مقاله به علائم، روش های کنترل  و انتقال بیماری و عامل بیماری می پردازد.

نشانه های بیماری اگزو کورتیکس مرکبات :

• اگزوکورتیس به بسیاری از گیاهان به ویژه مرکبات حمله می کند علائم این بیماری در بسیاری از گیاهان به صورت پنهان می باشد .
• از علائم این بیماری در درختان به صورت پوسته پوسته شدن پایه،کاهش رشد گیاهان و خمیدگی برگ های نهال ها می باشد.
• نشانه های بیماری در درختان گریپ فروت ، نارنگی و پرتقال ظاهر نمی شود در زمانی که اگر شما پیوندک آلوده را به میزبان حساس پیوند زده شود  به مرور زمان از پایه درخت شروع به پوست انداختن ظاهر می شود و به شکل نوارهای باریک ترک می خورد و شروع به خشک کردن می شود در نتیجه تیکه ها خشک شده ریزش کنند. روخمشی یکی از نشانه های این بیماری است این روخمشی به این شکل که پیچیدگی برگ ها حول محور اصلی به سمت پایین می باشد.
• در رشد گیاهان و کاهش تولید محصول تاثیرگذار بر روی درختان آلوده دارد مانند زمانی که پرتقال والنسیا بر روی پایه نارنج سه برگ الوده به بیماری اگزوکورتیس پیوند زده شود .
• وزن محصول درخت آلوده نسبت به درخت سالم پس از چند سال 42 درصد کاهش دارد و ارتفاع درخت آلوده نصف درخت سالم می رسد.

پایه های حساس به بیماری اگزوکورتیکس :

• نارنج سه برگ، لیمو رانگپور و لیمو خاگی میزبان های حساس به بیماری اگزوکورتیس می باشند.
• برخی دیگر از درختان مانند لیمو شیرین و اتراگ به این بیماری حساس هستند ولی شدت بیماری کمتر می باشد و درخت راف لمون نسبت به این بیماری مقاوم می باشد.

عامل بیماری اگزوکورتیکس :

• بیماری اگزوکورتیکس که خود عامل بیماری است یکی از بزرگ ترین ویروئید ها می باشد که هر ویروئید بین 350 تا 370 نوکلئوتید دارد این بیماری در برابر حرارت دادن و مواد شیمیایی مورد مصرف برای از بین بردن آن مقاوم می باشد. و برای از بی اثر کردن این بیماری از طریق دمای 80 درجه سانتی گراد به مدت زمان 10 دقیقه می باشد.
• لوازم باغبانی در زمان هرس با حرارت دادن با شعله آتش و ضد عفونی  کردن با مواد ضدعفونی های معمولی اثرگذار نمی باشد بنابراین ضدعفونی کردن آن ها از طریق هیپوکلریت سدیم ضروری است.

راه های انتقال این بیماری :

• راه های انتقال این ویروئید اگزو کورتیکس مرکبات از طریق پیوند های آلوده قابل انتقال می باشد . این ویروئید از طریق وارد کردن ابزار های باغبانی آلوده به نهالستان ها و باغ های میوه منتقل می شود.

روش های کنترل بیماری اگزوکورتیکس :

• بیماری اگزوکورتیکس مرکبات را نمی توان از بین برد یا کنترل کرد بنابراین فقط می توان از طریق روش های زیر مانع از ابتلا به این بیماری شد.

1. استفاده از نهال ها و پیوندک های سالم و فاقد ویروئید اگزو کورتیکس
2. عدم استفاده از میزبان های حساس
3. استفاده از پیوند های آزمایش شده، در غیر اینصورت عدم آزمایش پیوند پیوندک مورد نیاز از درختان مسن با پایه درخت نارنج سه برگ
4. ضدعفونی کردن ابزار آلات باغبانی با هیپوکلریت سدیم