آشنایی با سبک های طراحی فضای سبز :
- طراحی فضای سبز ، هنر و علم خلق محیط های زنده ، زیبا و کاربردی است که با ترکیب گیاهان ، عناصر طبیعی و مصنوعی ، بهبود کیفیت زندگی انسان ها را هدف قرار میدهد .
- هرسبک فضای سبز ، بازتابی از فرهنگ ، اقلیم ، نیازها و سلیقه های متفاوت است .درک این سبک کمک میکند تا فضایی متناسب با محیط و روحیات شما خلق شود .
- در کشورهای مختلف با توجه به محیط جغرافیایی و فرهنگ های گوناگون، سبک ها و یا مضامین مختلفی برای معماری و طراحی منظر وجود دارد. سبک های مختلف معماری محوطه سازی بر اساس ویژگی های مختلف از جمله: طرح و ابعاد فضا، شرایط اقلیمی و مصالح مورد استفاده، تقسیم می شوند.
- طراحی فضای سبز ، یکی از شاخه های مهم معماری منظر است که با شناخت دقیق از نیازهای زیست محیطی ، فرهنگی و کاربردی ، فضاهایی خلق میکند که علاوه برزیبایی ، عملکرد بهینه و پایداری بلند مدت دارند .
- سبک های مختلف طراحی فضای سبز
- این طبقه بندی معماری شامل باغ های فرهنگی و تاریخی مانند: باغ ژاپنی، انگلیسی، اسپانیایی و یا سبک های جدید مانند مینیمالیستی و مدرن می باشد.هر یک با اصول و ویژگی های خاص خود ، مناسب شرایط و اهداف متفاوتی هستند .
- در ادامه به بررسی تخصصی برخی از پرکاربردترین سبک ها و مزایای آن می پردازیم :
- این سبک پیشینه ای قدیمی دارد و بر پایه ی عناصری مانند آب و درختان استوار بوده و طراحی خاص دارد.
- تقارن، روان بودن آب در مسیر جوی، وجود استخر، وجود حصار با دیوارهای بلنداز ویژگی های این سبک می باشد.
- طرح باغ ايراني براساس توجه و كاربرد خاص مربع در تركيب كلي و اجزا آن استواراست.
- برخي از خصوصيات كلي باغ های ايراني به قرار زیر می باشد :
- احداث باغ غالبا ً در زمين شيبدار، محصور بودن پيرامون باغ با ديوار، تقسيم سطح باغ غالبا ً به چهاربخش، استفاده از خطوط راست در طراحي باغ، وجود يك ساختمان در مركز يا بلندترين قسمت فضا، استفاده از يك جوی دائم اصلي(آب دائم).
- طرح باغ ايراني براساس توجه و كاربرد خاص مربع در تركيب كلي و اجزا آن استواراست و اين خصيصه متمايز باغ ايراني است كه از ديرباز مورد توجه ديگران بوده است.گیاهانی نظیر سرو شیراز، چنار، صنوبر، کاج تهران و کاج کله قندی در این سبک بیشترین کاربرد را دارد.
- از باغ های معروف دارای این سبک باغ ارم شیراز، باغ شازده ماهان کرمان ، باغ ایرانی پاسارگاد و باغ دولت آباد یزد را می توان نام برد .

1) سبک کلاسیک یا فرانسوی ( Formal Garden ) :
این سبک برگرفته از طراحی های تاریخی اروپایی است که با نظم هندسی ، تقارن ، مسیرهای مشخص ، المان های های معماری مانند : فواره ها ، مجسمه ها و آلاچیق ها شناخته می شود . فضای سبز کلاسیک جلوه ای فاخر و رسمی دارد و اغلب در باغ های کاخ ها و ویلاهای لوکس دیده می شود .
ویژگی ها :
- استفاده از تقارن و نظم هندسی دقیق
- طراحی مسیرهای مستقیم و محورهای دید مشخص
- حضور المان های معماری مانند : فواره ، مجسمه ، پرچین کوتاه
- گیاهان هرس شده با فرم های منظم
مزایا :
- ایجاد فضایی فاخر ، منظم و قابل پیش بینی
- مناسب برای محیط های رسمی و نمایشی مانند : باغ های عمومی ، ویلاهای بزرگ
- امکان استفاده بهینه از فضای محدود با طراحی دقیق
- قابلیت ترکیب عالی با معماری کلاسیک و فرانسوی
- این سبک مفهومی کلاسیک و متقارن از باغ است که در قرن 17 در فرانسه با مقیاس تاریخی به کار گرفته شد.
- این باغ ها بر پایه نظم، تقارن، استفاده از پالت رنگی سرد و عناصر سنگی استوار است. تاکید این باغ ها بر استفاده از رنگ های سبز و سفید است.
- در این سبک درختان و بوته ها توپیاری(هرس شکل دهی) می شوند و به اشکال هندسی درمیآیند.
- گونه های مورد استفاده در این سبک شامل مواردی است که قابلیت توپیاری داشته باشند.
%20(2).jpg)
- شباهت زیادی بین باغ فرانسوی و ایتالیایی وجود دارد و تنها تفاوت بین این دو سبک در این است که باغ های فرانسوی برخلاف باغ های ایتالیایی در مناطق مسطح ساخته شده اند و این امر امکان حرکت آب را به دلیل نبود شیب مناسب غیر ممکن کرده و به همین جهت از استخرها و فواره های فراوان در این سبک استفاده شده است.

- سرو لاوسون، سرو نقره ای، سرو شیراز، شمشاد، ترون، هورتانسیا، رزهای هلندی، کامیس پاریس و زرشک زینتی از گیاهان مورد استفاده در این سبک میباشد .
- از معروفترین باغ ها با این سبک باغ معاصر به سبک فرانسوی Pavillon de Galon en Provence ، که در سال 2010 به عنوان یک باغ قابل توجه طبقه بندی شده است.
.jpg)
2) سبک ژاپنی ( Japanese Garden ) :
- سبک ژاپنی بر اساس فلسفه مینیمالیسم ، تعادل و هماهنگی با طبیعت شکل گرفته است . ویژگی های آن شامل استفاده از آبنماها ، سنگ های بزرگ ، گیاهان کوچک مسیرهای سنگ فرش است که فضایی معنوی و آرامش بخش خلق می کند .
ویژگی ها :
- تاکید بر هماهنگی بین عناصر آب ، سنگ ، گیاه و فضا
- طراحی مینیمال با تمرکز بر جزئیات دقیق
- حضور نمادها و فلسفه های ژاپنی مانند : سادگی و آرامش
- استفاده از مسیرهای سنگ فرش و باغ های سنگی
مزایا :
- ایجاد محیطی معنوی ، آرام و متعادل برای آرامش ذهنی
- مناسب برای فضاهای کوچک با طراحی دقیق و هنرمندانه
- تشویق به تفکر و مدیتیشن در طبیعت
- پایداری بالا با استفاده از گیاهان مقاوم و گیاهانی که به نور و آب کمتری نیاز دارند
- در این سبک محیط، طبیعی، ساده و مینیمالیستی است که بیشتر برای الهام بخشیدن به تامل و مراقبه طراحی شده است.
- هنر باغ سازی احتمالا از چین یا کره وارد ژاپن شده است.
- مشخصه ی باغ های ژاپنی آبشار، چشمه و نهری که از آن سرچشمه می گیرد. همچنین برکه، پلهای مختلف، جزایر و سنگ های طبیعی از مشخصه های دیگر آن است.

- در باغهای ژاپنی مدرن گلها کم هستند و بیشتر از گیاهان همیشه سبز پاکوتاه استفاده می شود.
- چاه ها، حوض های سنگی، فانوس، مجسمه سنگی، بتکده ها و خانه های تابستانی از ویژگی های این سبک می باشد. همچنین سبک هرس نیواکی یکی دیگر از مشخصه های این سبک می باشد.
- در این سبک اغلب عناصر ضروری (گیاهان، آب و سنگ ها)با خطوط ساده و تمیز ترکیب می شوند. شکل دهی گیاهان در این سبک بسیار دیده می شود.

- گیاهانی نظیر درختچه توری، ژینکو، افرا، کونیکا، سرو نانا، ژونی پروس های توپیاری بیشترین کاربرد را در این سبک دارند.
- از معروفترین باغ ها به این سبک دردنیا باغ ژاپنی اندرسون واقع در ایلینویس ایالات متحده آمریکا، Koraku-en دراوکایاما ژاپن و معبد Ryoan-Ji درکیوتو ژاپن می باشد.
- مشخصه بارز این سبک نظم است که با تقارن و ظاهری فوق العاده زیبا نمایش داده می شود.
- این سبک نوعی طراحی باغ رسمی است که در ایتالیای رنسانس کامل شده است.
- باغ ایتالیایی ریشه دررم باستان دارد.
- تمرکز در باغ ایتالیایی بر روی درختچه های همیشه سبز (استخوان های باغ) گیاهان مدیترانه ای استوار است و نه روی گل ها .
- ازمهم ترین ویژگی های این سبک استفاده از درختچه های همیشه سبز است که با دقت به صورت پرچین های کوتاه هرس شده اند.

- از اجزای اصلی باغ ایتالیایی درختچه ها و گیاهان همیشه سبز بومی مدیترانه است. گیاهانی که معمولا در این سبک استفاده می شوداز قبیل شمشاد، سرو زربین و... می باشد. برای ایجاد حس مدیترانه ای نیز از رزماری، لوندر و ... استفاده می شود.
- سبکی از باغ است که در اوایل قرن 18 در انگلستان پدیدار شد.
- این سبک منظره ای ایده آل از طبیعت را ارائه می کند. سبک انگلیسی با غیر رسمی بودن ساختار مشخص می شود.
- در این سبک توجه بر روی طبیعی بودن و استفاده از گیاهان محلی و بومی می باشد.
- باغ انگلیسی جز سبک های کلاسیک محسوب میشود که در آن از مسیرهای پرپیچ و خم با گل های سرسبز به وجود آمده اند تا سبک غیررسمیتری به فضا بدهند.
- در سبکهای قدیمیتر استفاده از مجسمه ها مرسوم بوده اما سبک جدیدی که در حال وسعه است کمتر این موارد دیده میشود.
.png)
- در این سبک تمرکز بیشتر روی درختچه ها با ارتفاع متفاوت و ترکیبی از تختهسنگ، گلهای بوتهای و پوششی با تنوع رنگ میباشد.
- چمن فرش مجزا جز نقاط متمرکز بوده و امکان راه رفتن و نشستن روی آن را فراهم می کند. تپه ماهور و اختلاف سطح از شاخصه های این طرح می باشد.
.png)
- سازه های جذاب باغ و ایدههای هنری حیاط ویژگی بارز سبک انگلیسی هستند و به تقویت جنبه های هندسی فضا کمک میکنند.
- در این سبک استفاده از حوضهای سنتی، آبنما و فواره کوچک مرسوم است.
- همچنین با استفاده از پرچینها مرزها و مناطق مختلف باغ را مشخص میکنند.
- عناصر قدیمی مانند کوزه های عتیقه و ساعتهای آفتابی نیز در این سبک دیده می شود.
- مصالح استفاده شده در این سبک سنگ، آجر و شن می باشد تا حالت قدیمی و سنتی را به فضا بدهد.
- گیاهانی که در این سبک استفاده می شود شامل: سدروس لبنانی، درخت لاله، ماگنولیای تابستانه، یاس خوشه ای، نارون آمریکایی،ختمی، زبان در قفا، گل صد تومانی، انواع رز، ادریسی، اسطوخودوس، آنوترا، تاج الملوک، شاهپسند خزنده و .... می باشد.
سبک مدیترانه ای ( Mediterranean Style ) :
این سبک مخصوص مناطق گرم و خشک است و از گیاهان مقاوم به خشکی ، رنگ های گرم و مصالح طبیعی مانند : سفال و سنگ بهره می برد . فضای سبز مدیترانه ای حس صمیمیت و گرما منتقل می کند .
ویژگی ها :
- استفاده از گیاهان مقاوم به خشکی مانند : زیتون ، لاوندر و درختان کاج
- بهره گیری از رنگ های کرم و مصالح طبیعی همچون سنگ و سفال
- طراحی فضای باز با سایه بان ها و فضای نشیمن راحت
- تلفیق با سبک زندگی بار و دوستانه مناطق مدیترانه ای
مزایا :
- کاهش مصرف آب و منابع طبیعی در منطق گرم و خشک
- ایجاد فضای صمیمی و دل نشین برای دورهمی های خانوادگی
- مقاومت بالا در برابر شرایط سخت اقلیمی
- نیاز کمتر به نگهداری تخصصی و هزینه های پایین تر
- سبک مدیترانهای به ویژگی باغهای کشورهایی که دریای مدیترانه را احاطه کرده اند (اسپانیا، فرانسه، یونان و ایتالیا) اشاره دارد.
- برای ایجاد احساس آب و هوای آفتابی از شن و سنگفرش با رنگهای گرم به جای چمن استفاده میشود.
- گیاهان به کار برده شده در این سبک بیشتر همیشه سبزها میباشند.
- در این سبک ساختارهایی برای ایجاد سایه همانند آلاچیق ها وجود دارند که بخش مهمی از سبک مدیترانهای میباشند.
- از ویژگیهای این سبک استفاده از گیاهانی مانند نخلها، یوکا و درختان مرکبات میباشد.
- نقطه کانونی در این فضا را معمولا با گیاهانی مثل زیتون چند کله پم پم یا نخل مشخص می کنند.
- بیشترین گیاهی که در این سبک به کار میرود شامل: زیتون، مرکبات، آگاو، آگاپانتوس،اسطوخودوس، رزماری، شمعدانی، گل کاغذی، خرزهره، درخت ابریشم، پیچ گلیسین و اناری میباشد.
.png)
سبک طبیعی ، نچرال ( Naturalistic Landscape ) :
این سبک الهام گرفته از طبیعت بکر است و سعی می کند فضای سبز را به صورت خودجوش و آزاد شکل دهد . استفاده از گیاهان بومی ، سنگ های طبیعی و مسیرهای غیرهندسی ، حالتی آرامش بخش و ارگانیک به محیط میبخشد .
ویژگی ها :
- تقلید از فرم های طبیعی و خودجوش
- استفاده از گیاهان بومی و مقاوم به شرایط اقلیمی
- طراحی مسیرهای غیرهندسی و استفاده از عناصر طبیعی مانند : سنگ و چوب
- ایجاد زیستگاه های کوچک برای حیات وحش
مزایا :
- افزایش تنوع زیستی و حمایت از محیط زیست محلی
- کاهش نیاز به آبیاری ، کوددهی و نگهداری تخصصی
- اجاد فضای آرامش بخش و ارگانیک برای کاربران
- افزایش پایداری و کاهش هزینه های بلند مدت
سبک مدرن ( Modern Landscape ) :
در سبک مدرن ، سادگی و کاربردگرایی در اولویت است . خطوط ساده و هندسی ، استفاده از گیاهان کم نیاز و مصالح طبیعی مانند چوب و سنگ ، فضای سبزی مینیمال و شیک ایجاد می کند . این سبک بیشتر مناسب محیط های شهری و فضاهای معاصر است .
ویژگی ها :
- تمرکز بر خطوط ساده و اشکال هندسی
- حداقل گرایی در استفاده ار عناصر و گیاهان
- کاربرد مصالح طبیعی و مصنوعی با طراحی نوآورانه
- فضای باز با نورپردازی و امکانات چند منظوره
مزایا :
- نگهداری کم هزینه به دلیل استفاده از گیاهان کم نیاز
- تطبیق بالا با معماری معاصر و فضاهای شهری
- انعطاف پذیری در استفاده از فضاهای کوچک و بزرگ
- ایجاد محیطی آرام ، منظم و کارآمد برای زندگی مدرن
- در این سبک تمرکز بیشتر روی معماری و مصالح است. تمرکز کمتری روی گیاهان و فضای سبز وجود دارد. اشکال هندسی و الگوهای تکرار شونده اغلب در این فضاها استفاده می شود.
.jpg)
- هدف، ایجاد باغی با ظاهری کنترل شده و منظم است. این سبک به افراد پر مشغله ای که زمان نگهداری باغ خود را ندارند پیشنهاد می شود.
- ویژگی های این سبک طرحهای براق و صاف، مواد طبیعی، استفاده حداقلی از طرح های رنگی و گیاهان می باشد.
.jpg)